STOP To nie jest „pusta łąka"
Latem 2025 roku niezależny ekspert ornitolog przeprowadził inwentaryzację faunistyczną terenu, na którym ma powstać MOP Sławoszewo. Wyniki pokazują obszar o zaskakująco dużym znaczeniu przyrodniczym — i to w bezpośrednim sąsiedztwie jednej z najważniejszych ostoi ptaków w regionie.
Jak badano teren
Badaniami objęto obszar o powierzchni około 45 ha na południowy wschód od Sławoszewa — w tym samą powierzchnię planowanego MOP (ok. 14 ha) oraz tereny przyległe. Prace terenowe prowadzono od 5 do 26 lipca 2025 roku: wykonano 5 kontroli, w tym trzy dzienne (poranne i wieczorne) i dwie nocne, z użyciem lornetki, lunety oraz urządzenia termowizyjnego. Autor uwzględnił też własne, niepublikowane obserwacje z lat 2000–2024 oraz dokument „Waloryzacja przyrodnicza Gminy Dobra" (2023).
58 gatunków ptaków na 45 hektarach
Na badanym terenie stwierdzono 58 gatunków ptaków. Wśród nich:
z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej
Gatunki wymagające szczególnej ochrony na terenie całej Unii Europejskiej.
z Czerwonej Listy Ptaków Polski
W tym gatunki krytycznie zagrożone (CR) i zagrożone (EN) w skali kraju.
gatunków pod szczególną ochroną
Tak duży odsetek chronionych gatunków na jednym obszarze zdarza się rzadko.
Najcenniejsze stwierdzone gatunki
| Gatunek | Liczebność | Znaczenie |
|---|---|---|
| Żuraw Grus grus | 2–3 pary terytorialne | Zał. I Dyrektywy Ptasiej |
| Czajka Vanellus vanellus | 20–50 os., 2–3 pary lęgowe | Czerwona Lista: EN (zagrożony) |
| Łęczak Tringa glareola | 3–5 os. | Zał. I DP + Czerwona Lista: CR (krytycznie zagrożony) |
| Błotniak zbożowy Circus cyaneus | 1 os. | Zał. I DP + Czerwona Lista: CR |
| Kszyk Gallinago gallinago | 2–5 par | Czerwona Lista: VU (narażony) |
| Cyranka i płaskonos | 1–2 pary każdy | Czerwona Lista: VU |
| Bocian biały Ciconia ciconia | 1–2 os. | Zał. I Dyrektywy Ptasiej |
| Czapla biała Ardea alba | 1–4 os. | Zał. I Dyrektywy Ptasiej |
| Błotniak stawowy Circus aeruginosus | 1–2 os. | Zał. I Dyrektywy Ptasiej |
| Kania ruda i kania czarna Milvus milvus / migrans | po 1 parze | Zał. I DP, gatunki pod ochroną strefową |
| Dzięcioł czarny Dryocopus martius | 1–3 os. | Zał. I Dyrektywy Ptasiej |
| Gąsiorek Lanius collurio | 1–2 stanowiska | Zał. I Dyrektywy Ptasiej |
| Lerka Lullula arborea | 20–30 os. | Zał. I Dyrektywy Ptasiej |
| Jarzębatka Sylvia nisoria | 1–2 stanowiska | Zał. I Dyrektywy Ptasiej |
Pełna lista obejmuje 54 opisane gatunki (spośród 58 stwierdzonych), m.in. skowronka (12–18 stanowisk), jerzyka (ok. 400 os.), oknówkę (ok. 300 os.) i dymówkę (ok. 200 os.) — masowo żerujące nad łąkami po letnich ulewach.
Nie tylko ptaki
Nietoperze
Ok. 100 osobników kilku gatunków żerujących nocą nad pastwiskiem i łąką — największe dotychczas opisane skupisko nietoperzy na terenie gminy Dobra, potwierdzone urządzeniem termowizyjnym.
Zając szarak
18–24 osobniki na niewielkim obszarze — zagęszczenie należące do największych na Pomorzu Zachodnim.
Płazy
Żaba wodna i kumak nizinny — po latach suszy każde stanowisko płazów w regionie jest wyjątkowo cenne.
Duże ssaki
Regularnie obserwowane: sarny (7–12 os.), dziki (18 os., w tym locha z 15 warchlakami), jelenie i bóbr na Rowie Wołczkowskim.
Sąsiedztwo NATURA 2000 i korytarza ekologicznego
Badany teren bezpośrednio graniczy z obszarem NATURA 2000 „Jezioro Świdwie" (PLB320006) — ostoją ptaków o randze międzynarodowej, obejmującą ok. 7200 ha. Wiele gatunków żyjących na terenie ostoi (błotniak stawowy, kania ruda, bielik, kobuz, sokół wędrowny, żuraw, bocian biały) korzysta z okolicznych łąk i pastwisk jako żerowiska.
Dodatkowo obszar leży bardzo blisko osi Korytarza Północnego — jednego z 7 głównych, paneuropejskich korytarzy ekologicznych w Polsce (wyznaczonego w 2012 roku), łączącego siedliska dzikich zwierząt w skali kraju i kontynentu. Fragment łąk na zachód od Rowu Wołczkowskiego wraz z mokradłem o powierzchni ok. 5 ha jest już wskazany w dokumencie „Waloryzacja przyrodnicza Gminy Dobra" (2023) jako obszar cenny, oznaczony symbolem OC.18 i rekomendowany do objęcia ochroną (np. jako użytek ekologiczny).
Co mówi ekspert
Autor opracowania zwraca też uwagę na rozbieżność z oficjalną dokumentacją projektową: w Projekcie Budowlanym przedstawionym Wojewodzie Zachodniopomorskiemu stwierdzono, że „w zasięgu oddziaływania inwestycji nie są zlokalizowane żadne obszary objęte ochroną w ramach krajowego systemu ochrony przyrody" — co w świetle sąsiedztwa NATURA 2000 i korytarza ekologicznego ekspert określa wprost jako tezę nieprawdziwą. Wskazuje też na konieczność zastosowania zasady przezorności z art. 6 ust. 2 Prawa Ochrony Środowiska.
O autorze opracowania
Ryszard Czeraszkiewicz — ekspert ornitolog z nominacji Wojewody Zachodniopomorskiego, absolwent zoologii Akademii Rolniczej w Szczecinie. Były inspektor w Wydziale Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w Szczecinie, były kierownik Szczecińskiej Stacji Ornitologicznej „Świdwie" (Instytut Ekologii PAN), współtwórca koncepcji rezerwatu ptaków „Karsiborska Kępa" (OTOP). Autor i współautor kilkunastu publikacji ornitologicznych oraz opracowań podstawowych dla obszarów NATURA 2000 na Pomorzu Zachodnim. Członek Szczecińskiego Klubu Przyrodników.